I
Су атаулы топанның түсіне боялған
Эмиль Чоран
Бұл қала кешегі қала емес секілді,
Кешегі қала –
Бір-бірінің көлеңкесіне сүйенген үйлердің бұрышынан,
Бір-бірінің көлеңкесіне тығылған үйлердің қуысынан,
Электр жарықтары көмген көше қиылыстарынан,
Балық қабыршақтары арасынан,
Шарасыздық әуеніне билеген қарағаш пен
Жалаңаш дуалдар артынан сығалап тұрғандай.
Кешегі қала –
Қала тұрғындарының көздеріне,
Қала тұрғындарының естеліктері мен өсектеріне,
Әткеншек теуіп отырған баланың ыңылына,
Аялдамада қалған қарттың үміті мен
Ұйықтап бара жатқанда троллейбус таяғы түртіп оятқан электр сымдарына айналған.
Табанына құлық жаққан уақыт,
Құрылыс алаңынан көтерілген құйын,
Тас қабырғаларға басын соғып
Бағытын ұмытып, мәңгірген жел
Тынышын алған көмескі қаланың.
Жер асты өткелдерінде ойнап жатқан ұлттық әуен
Жер үсті өткелдерінде алақан жайған ананың дұғасымен тұтасып
Қарақошқыл көл бетіне сіңген.
Табаныңды қытықтаған метро дірілі,
Автобустардың ыңыранғаны,
Велосипедтер мен самокаттардың суылдаған дыбысы,
Күн сәулесі қыздырған бақалшақ ішіндегі ұлудың тынысы –
Шопеннің «Жерлеу маршын»,
Жо-жоқ, Малердің №5 симфониясын,
Бәлкім, Моцарттың «Реквиемі» мен
Сибелиустың «Мұңлы вальсін» еске түсіреді.
Троллейбус сымдары қала балкондарындағы
Киімдер ілінген жіптерге қызғана қарайды
Жіптер
киімдердің емес,
ондағы естеліктердің салмағынан белі майысқан.
Көліктер
Нұрдан қашқан көлеңкелерді,
Отқа аяғы байланған көлеңкелерді,
Көлеңке түсіріп тұрған тұрғын үйлердің өзінен де сұлу көлеңкелерді
Езіп-жаншып барады.
Жол жиегіндегі бақбақ
Ақыретке қарай соңғы қадам баспай тұрып,
Алдынан ажал есігі ашылмай тұрып,
Қала көшелеріне шашылып кетуді ойлады.
ІІ
Әркім өз түрмесінде кілт жайлы ойлайды,
Әркім кілт жайлы оймен өзіне түрме тұрғызады.
Томас Элиот
Түн өлген.
Таң туып үлгермеген.
Бұл қалада адамдардан бұрын көліктер есін жияды.
Кілтті бұрай сала
темірдің тыныс алғанын естисің.
Ол тыныс саған
қаланың теңіз толқындарындай шуылын,
кеше жол бермеген көлік жүргізушісін,
алаңдауға тұрмайтын жол апаттарын,
жол шетінде қол созған балаларды еске салады.
Алдан асфальтқа әлдеқашан аяғы сіңіп кеткен бағдаршам көрінеді
Ол маған дейін де,
Менің әкеме дейін де,
Әкемнің әкесіне дейін де осы жерде тұрған секілді.
көздеріне қарбалас қаланың дүниеге селқостығы мен
қою қара тұманы көшкен.
Жасыл – рұқсат,
Қызыл – жаза,
Сары – күмән.
Бұрылыстардан шығып, көшеге құйылып жатқан әр көлік –
шешім қабылдаған ой.
Әр бұрылу – сенім.
Көлік терезесінің арғы жағындағы әлем мен
бергі жағындағы өмір
ешқашан отаса алмайтын секілді
Дүкен алдындағы ойыншықтар салынған автомат,
Автомат ішіндегі ешкім алмайтын ойыншықтар
әйнек ішінен телміреді.
Сигнал басылды.
Бұл да бір адамның айқайы.
Еркелік.
Ашу.
Бірақ, бәрі де дауыс.
Бәрі де жауабын күткен үнсіз сұрақтар.
Жол шетіндегі көлік – шаршаған адам,
Сөнген телефон – сарқылған ой.
Бұл уақыт –
ыммен,
жарықпен,
дірілмен
сөйлесетін уақыт.
Жоқты бар қылған,
Барға бағынышты болған,
Әлсіздерді күшейткен,
Тілі жоқтарға тіл берген – өзіміз.
Біздің үніміз – үнсіздіктер ішіне тығылған.
Техника симфониясы –
Құшағына алған сансыз балық қабыршағын.
ІІІ
Дегенмен, Жер айналады.
Галилео Галилей
Естимісің?
Қала сөйлеп жатыр.
Браузерімде ашылған қала –
Бүгін бар.
Ертең жоқ.
404 Error.
Кенет,
Үйде қосулы қалған кір машинасы есіме түседі.
Ол кірден тазару үшін
тоқтаусыз зікір салып жатқан болар.
Қалаға қараймын –
Бәрі live – тікелей эфирде өмір сүріп жатыр.
Адамдары жоқ бос алаңдар,
Бақтар мен бос қалған кафелер –
Жүктеліп үлгермеген видео секілді.
Аялдамадағы адамдар –
Жолаушылар емес,
Сансыз аватарлар.
Олар Бёклиннің «Өлілер аралына» бара жатыр.
Ал, өмір…
Өмір – аккаунт секілді.
Кейде мәңгілікке шығып кеткің келеді.
Emoji іздемей-ақ күлгің келеді.
Бір сәтке осы қалада шынымен де өмір сүретініңді сезінгің келеді.
Ал, сен естимісің?
Қала сөйлеп жатыр…
